Keywords
European Sarmatian Chronicle
17th century chronicles
travel in literature
How to Cite
Abstract
The study aims to show the different forms and purposes of undertaking journeys that can be identified in the European Sarmatian Chronicle by Alexander Gwagnin. This work is a compilation, the pages of which are interwoven with fragments of other historiographic works, as well as memoirs, diaries and news (e.g. a description of Henry Valois’ journey to the Republic is presented, fragments of the Peregrination or Pilgrimage of Mikołaj Krzysztof Radziwiłł have been adopted). Four types of journeys can be distinguished in the chronicle: diplomatic, merchant, pilgrimage and war expeditions. The image of the journey of slaves driven to Istanbul is worth mentioning. The considerations concern the routes and conditions of travel, adventures on the road, customs and etiquette, as well as the way of introducing travel accounts into the chronicle. Descriptions of urban centres related to travel play a significant role. The author’s intention is to interest the reader in the culture and customs of distant lands.
References
Dubas-Urwanowicz E., Wesele Jana Zamoyskiego z Gryzeldą Batorówną, „Białostockie Teki Historyczne”, t. 9/2011.
Dziechcińska H., O staropolskich dziennikach podróży, Warszawa 1991.
Estreicher K., Bibliografia polska, t. 17, Drukarnia Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 1899.
Franczak G., Wstęp, [w:] P. Palczowski, Kolęda moskiewska, oprac. G. Franczak, Warszawa 2010.
Gwagnin A., Kronika Sarmacyjej europskiej…, oficyna Mikołaja Loba, Kraków 1611.
Krzywy R., Wędrówki z Mnemozyne. Studia o topice dawnego podróżopisarstwa, Warszawa 2013.
Kucharski A., Theatrum peregrinandi. Poznawcze aspekty staropolskich podróży w epoce późnego baroku, Toruń 2013.
Kuran M., Aleksander Gwagnin, [w:] Christian–Muslim Relations. A Biographical History, vol. 8: Northen and Easten Europe (1600–1700), ed. by D. Thomas nad J. Chesworth, Brill, Leiden–Boston 2016.
Kuran M., Krótkie a prawdziwe opisanie wzięcia Smoleńska – brakujące zakończenie Diariusza króla Jmci Zygmunta III […] pod Smoleńsk, „Barok. Historia–Literatura–Sztuka” 2010, nr 2.
Kuran M., Źródła i inspiracje obrazu Imperium Osmańskiego w „Kronice Sarmacyjej europskiej” (część III księgi X) Aleksandra Gwagnina, [w:] Między Wschodem a Zachodem – W poszukiwaniu źródeł i inspiracji, red. A. Bednarczyk, M. Kubarek, M. Szatkowski, Toruń 2016.
Multan G., Kariery Polaków na dworze sułtańskim. Przypadek Joachima Strasza, „Societas Historicorum” 2020, nr 81.
Ossowska-Kulińska K., Przestrzeń Ziemi Świętej w szesnastowiecznych deskrypcjach polskich pielgrzymów, Łódź 2022.
Płachcińska K., „Swój urząd czynić”. Profil obywatelski twórczości Jana Kochanowskiego, Łódź 2018.
Płachcińska K., Obraz kultury retorycznej społeczeństwa szlacheckiego na podstawie mów sejmowych z lat 1556–1564, Łódź 2004.
Podróże i poselstwa polskie do Turcyi, wyd. J.I. Kraszewski, Nakładem Wydawnictwa Biblioteki Polskiej, Kraków 1860.
Pollak R., Wśród literatów staropolskich, Warszawa 1966.
Prejs M., Egzotyzm w literaturze staropolskiej. Wybrane problemy, Warszawa 1999.
Rott D., Staropolskie chorografie. Początki, rozwój, przemiany gatunku, Katowice 1995.
Sajkowski A., Nad staropolskimi pamiętnikami, Poznań 1964.
Sajkowski A., Opowieści misjonarzy, konkwistadorów, pielgrzymów i innych świata ciekawych, Poznań 1991.
Sajkowski A., W stronę Wiednia – dole i niedole wojenne w świetle listów i pamiętników, Poznań 1984.
Sajkowski A., Włoskie przygody Polaków. Wiek XVI–XVIII, Poznań 1973.
Staropolskie podróżowanie, red. B. Rok, F. Wolański, Księgarnia Akademicka, Kraków 2016.
Wielgosiewicz-Skutecka R., Komu było dedykowane dzieło Gwagnina Sarmatiae Europeae descriptio? – rozwiązanie zagadki znanego polonicum XVI wieku, „Biblioteka” 2007, nr 11 (20).
Wojtkowiak Z., Aleksander Gwagnin i Maciej Stryjkowski – dwaj autorzy jednego dzieła, Poznań 2014.
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
Copyright (c) 2025 Michał Kuran