Abstract
The article is devoted to selected issues concerning Jan Drews’ work Dystrakcyje podróżnych pobożne, uczeń i ucieszne. Drews was a Jesuit, professor at the Vilnius Academy and author of numerous widely read works. The work discussed in the article was originally published in Latin as Distractiones itinerantium piae, iucundae, eruditae […] (1701). It was also translated into Polish by the Jesuit Józef Brzozowski. Distractions had a non-standard form. They were a combination of a geographical and tourist guide with a reflective and religious part (meditations, prayers), and to some extent also entertainment (secular songs). The text examines the structure of Drews’s work and also searches for the sources of songs that the translator of the work into Polish placed in the part devoted to singing while traveling. It turned out that the source of several songs was Dominik Rudnicki’s popular songbook Głos wolny w wiąznej mowie […]. The reflective parts in Drew’s work were taken from De imitatione Christi by Tomasz à Kempis. Its translation into Polish was made by Brzozowski himself. Thanks to this, it was possible to identify new, previously unknown translations of fragments of the German mystic’s work. The article’s author also looked at the specificity of geographical and cultural descriptions and wondered for whom Drews’ text in Brzozowski’s translation was intended.
References
Baka J., Uwagi śmierci niechybnej, Warszawa 1828.
Drews J., Distractiones itinerantium pie, iucundae, eruditae cum valido praesidio divorum caelitum et elencho itinerum ad praecipua loca orbis terrarum, suppeditatae piis et curiosis viatoribus […], Brunsbargae 1701.
Drews J., Dystrakcyje podróżnych pobożne, uczone i ucieszce […], Częstochowa 1744.
Drews J., Dywertyment […] dystrakcyji pożyteczną rozrywką odprawiony i dyskursem polskim opowiedziany przez Mikołaja Potockiego […], Lwów 1731.
Encyklopedia powszechna, t. 4, Warszawa 1860.
Encyklopedia wiedzy o jezuitach na ziemach Polski i Litwy 1564–1995, oprac. L. Grzebień przy współpr. zespołu jezuitów, Kraków 2004.
Estreicher K., Bibliografia polska, cz. 3, t. 2, Kraków 1894.
Estreicher K., Bibliografia polska, cz. 3, t. 9, Kraków 1905.
Eustachiewicz M., Twórczość Dominika Rudnickiego (1676–1739), Wrocław 1966.
Grzebień L., Drews Jan, [w:] Słownik polskich teologów katolickich, pod red. H.E. Wyczawskiego, Warszawa 1981, s. 418–420.
Hernas C., Wiek prefolklorystyki polskiej 1700–1800, „Pamiętnik Literacki” 54: 1963, z. 2.
Kempis Tomasz à, O naśladowaniu Chrystusa Pana ksiąg czworo […], Kraków 1545.
Lenart M., Spór duszy z ciałem i inne wierszowane spory w literaturze staropolskiej na tle tradycji średniowiecznej, Opole 2002.
Rok B., Jezuita Jan Drews (1646–17100 i jego modlitewnik dla peregrynantów, „Saeculum Christianum”, 4: 1996, nr 1.
Rudnicki D., Głos wolny w wiązanej mowie trojaką różnych kantów sonatą wdzięczny, dobrą z Bogiem harmonią w nabożnych, zbawienną rozrywkę w pieśniach moralnych, wdzięczną ku dobroczynnym łaskom melodyją, w różnych aplauzach wyrażający […], [Warszawa] 1741.
Sarbiewski M.K., Liryki oraz „Droga rzymska” i fragment „Lechiady”, przekł. T. Karyłowski, oprac. M. Korolko przy współudziale J. Okonia, Warszawa 1980.

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
Copyright (c) 2025 Magdalena Kuran

