Keywords
meditation
monastic contemplation
prayer
Christian tradition
How to Cite
Abstract
This paper examines the metaphor of the journey as a representation of human life. In this context, the topos is further developed through detailed visions of a journey, wandering, or pilgrimage to the heavenly homeland, viewed as the eschatological aspect of the final destiny of the human soul. The first part of the study presents examples of these motifs derived from the biblical tradition and selected Christian literary sources. The subsequent sections of the paper analyse a selection of meditation manuscripts and records of monastic mysticism from the manuscript collections at the Ossolineum Library in Wrocław. These works, dating from the seventeenth century and the first half of the eighteenth century, serve as the primary sources for this analysis.
References
Rękopisy Biblioteki Ossolińskich we Wrocławiu:
Krótkie zebranie rekolekcyj, B.O. 2882/I.
Książka ćwiczenia duchownego do nabożeństwa należąca, B.O. 2906/I.
Medytacje na cały tydzień, B.O. 2889/I.
Medytacje w czasie odprawiania rekolekcji B.O. 1705/I.
Medytacje zebrane dla odprawujących zabawy duchowne…, B.O. 2358/I.
Oficjum abo godzinki Panny Maryjej według porządku braciej zakonu karmelitańskiego, B.O. 2881/I.
Porzęcki Stanisław Józef, Pan Bóg odziedziczony wieczność błogosławiona sposobem rozmyślania do uwagi podana i zakonnicom na zachęcenie ich do odważnego starania się o wieczność dobrą, sposobiona. Roku pańskiego 1686 miesiąca kwietnia…, B.O. 12122/I.
Przygotowanie do świąt uroczystych na rok cały, B.O. 2942/I
Ręka Boska do prowadu zbawiennego nam gotowa, B.O. 3291/I.
Rozmyślania, B.O. 2885/I.
Sposób wzywania pomocy od Pana Boga, B.O. 2907/I.
Bibliografia:
Ambroży św., Wybór pism. Część druga, tłum. J. Jundziłł i in., wstęp i oprac. J. Jundziłł i in., oprac. red. K. Obrycki, Warszawa 1986, „Pisma Starochrześcijańskich Pisarzy” t. XXXV.
Ambroży z Mediolanu św., Listy, t. 1, tłum. i przypisy P. Nowak, wstęp i oprac. J. Naumowicz, Kraków 1997.
Augustyn św., O Kazaniu Pana na Górze. Do Symplicjana o różnych problemach. Problemy Ewangeliczne, tłum. S. Ryznar, J. Sulowski, wstęp i oprac. E. Stanula, Warszawa 1989, „Pisma Starochrześcijańskich Pisarzy” t. XLVIII.
Dec J., „Homo viator” jako kategoria antropologiczna, „Collectanea Theologica” 1985, t. 55.
Druga Księga Starców. Verba Seniorum, tłum. M. Kozera, wstęp M. Starowieyski, L. Regnault, oprac. M. Starowieyski, Kraków 1996.
Filokalia. Teksty o modlitwie serca, tłum. i oprac. J. Naumowicz, Kraków 1998.
Gerontikon. Pierwsza Księga Starców, tłum. M. Borkowska, wstęp i oprac. M. Starowieyski, Kraków 1992.
Henryk Suzo bł., Księga Prawdy i inne pisma, tłum. i oprac. W. Szymona, Poznań 1989.
Henryk Suzo bł., Życie, tłum. i oprac. W. Szymona, Poznań 1990.
Jan Chryzostom św., Homilie i kazania wybrane, tłum. W. Kania, Warszawa 1999.
Jankowski A., Królestwo Boże w przypowieściach, Poznań–Warszawa 1981.
Kolumban św., Pisma. Jonasz z Bobbio, Żywot Kolumbana, wstęp, oprac. i komentarz J. Strzelczyk, tłum. E. Zakrzewska-Gębka, S. Kalinkowski, A. Mikołajczak, Warszawa 1995, „Pisma Starochrześcijańskich Pisarzy” t. LX.
Krzewińska A., Perspektywy eschatologiczne w poezji polskiego baroku, [w:] Religijność literatury polskiego baroku, red. Cz. Hernas, M. Hanusiewicz, Lublin 1995.
Lurker M., Słownik obrazów i symboli biblijnych, tłum. K. Romaniuk, Poznań 1989.
Opowieści pielgrzyma, tłum. A. Wojnowski, Poznań 1999.
Orygenes, Duch i Ogień, wybór tekstów i wprowadzenie H.U. von Balthasar, tłum. i red. S. Kalinkowski, Warszawa 1995.
Pierwsi świadkowie. Pisma Ojców Apostolskich, tłum. A. Świderkówna, wstęp, komentarz i oprac. M. Starowieyski, wyd. II popr. i uzup., Kraków 1998, „Biblioteka Ojców Kościoła” nr 10.
Rembowska-Płuciennik M., Wizualne efekty i afekty. Obrazowanie mentalne a emocjonalne zaangażowanie czytelnika, „Teksty Drugie” 2009, nr 1–2.
Rok B., Człowiek wobec śmierci w kulturze staropolskiej, Wrocław 1995.
Sokolski J., Staropolskie zaświaty. Obraz piekła, czyśćca i nieba w renesansowej i barokowej literaturze polskiej wobec tradycji średniowiecznej, Wrocław 1991.
Tomasz à Kempis, O naśladowaniu Chrystusa, tłum. A. Kamieńska, przedm. J. Twardowski, Warszawa 1984.
Żmigrodzka B., Językowy obraz zaświatów w testamentach polskich XVII–XVIII w., [w:] Człowiek – dzieło – sacrum, red. S. Gajda, H.J. Sobeczko, Opole 1998.
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
Copyright (c) 2025 Beata Łukarska