Keywords
biographies of famous Masons
historical novels
Włodzimierz Bolecki
Wojciech Kudyba
How to Cite
Abstract
Michał Siedlecki analyses Masonic motifs in the “historical” novels of Włodzimierz Bolecki and Wojciech Kudyba. Both authors are distinctive figures in contemporary Polish scholarship and literary production. Their works contain numerous references to the history and symbolism of Freemasonry in Poland and worldwide. Alongside literal references to alchemy, the presentation of famous Masons, and events related to the formation of the “Royal Art” (Sztuka Królewska) in Poland in the first half of the eighteenth century, as well as the influence of Freemasonry on contemporary politics and the state system (cf. the Constitution of 3 May), the analysis follows, among other themes, the development of Ars Regia in the Duchy of Warsaw up to its suspension by Józef Zajączek in 1821 in the territory of the Kingdom of Poland. The primary sources for the study of Freemasonry in both authors’ works are in particular Bolecki’s Chack. Gracze. Opowieść o szulerach (Kraków 2018) and Kudyba’s two-volume Pułascy (vols. I-II: Warsaw 2020–2021).
References
Bolecki W., Chack. Gracze. Opowieść o szulerach, wyd. I, Kraków 2018.
Bolecki W., „Szewczyk” Bolesława Leśmiana. (Motyw literacki jako tekst kultury), Białystok 2022.
Cegielski T., Księga Konstytucji 1723 roku i początki wolnomularstwa spekulatywnego w Anglii. Geneza, fundamenty, komentarze, reprodukcję wyd. „Konstytucji Wolnych Mularzy” Jamesa Andersona z 1723 roku, wraz z przekł. z jęz. oryg. do druku podał, przypisami i komentarzami opatrzył T. Cegielski, Warszawa 2011.
Cegielski T., Sztuka królewska – sztuka życia, [w:] I. Mainguy, Symbolika masońska trzeciego tysiąclecia. Ryt szkocki dawny i uznany oraz ryt francuski, przeł. z jęz. franc. L.P. Skurczyński, A. Drzymała, K. Milewska, M. Zawadzka, przedmowy do wyd. pol. T. Cegielski, M. Siedlecki, M. Stańczak, M. Dołęgowska-Wysocka, H. Wierniewski, Warszawa 2020.
Dzieje masonerii kobiecej, https://wolnomularstwo.pl/baza_artykulow/wolnomularstwo-powszechne/historia-wolnomularstwa-powszechnego/dzieje-masonerii-kobiecej/ [dostęp: 08.12.2025].
Dzierżawin K.N., Wolter, przeł. W. Bieńkowska, Warszawa 1962.
Hass L., „Diaspora” polskiego wolnomularstwa (1821–1908), „Przegląd Historyczny” 1971, t. 62, z. 2.
Hass L., Wolnomularze polscy w lożach Zachodu: dwie pierwsze dekady XIX wieku, „Ars Regia” 1998–1999, R. VII-VIII, nr 13-14.
Jeszke J., Srogosz T., Meandry dyskusji o statusie alchemii i rekonstrukcji piśmiennictwa alchemicznego, „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki” 2016, R. 61, nr 2.
Karpowicz A., Najciekawsze druki ze zbiorów masońskich Biblioteki Uniwersyteckiej w Poznaniu. „Konstytucja Andersona”, „Biblioteka: materiały i informacje Biblioteki Uniwersyteckiej w Poznaniu” 2007, nr 11.
Krasuski K., Hybrydowa powieść o katastrofie, „Nowy Napis” 04.07.2019, https://nowynapis.eu/tygodnik/nr-4/artykul/hybrydowa-powiesc-o-katastrofie [dostęp: 31.07.2025].
Kudyba W., Pamięć i godność. O poezji Jana Polkowskiego, red. nauk. K. Dybciak, J. Gruchała, Warszawa 2019.
Kudyba W., Pułascy, T. I: Aut vincere, aut mori!, wyd. I, Warszawa 2020.
Kudyba W., Pułascy, T. II: Non alius regit, wyd. I, Warszawa 2021.
Kudyba W., W końcu świat, il. M. Noval, Sopot 2014.
Maurois A., Wolter, przeł. M. Iwańska-Feliksowa, Kraków 1996.
Odrobina historii..., https://www.droithumain.pl/historia-le-droit-humain-w-polsce/ [dostęp: 08.12.2025].
Prinke R. T., Zwodniczy ogród błędów. Piśmiennictwo alchemiczne do końca XVIII wieku, Warszawa 2014.
Siedlecki M., Dyskurs wolnomularski, [w:] I. Mainguy, Symbolika masońska trzeciego tysiąclecia. Ryt szkocki dawny i uznany oraz ryt francuski, przeł. z jęz. franc. L.P. Skurczyński, A. Drzymała, K. Milewska, M. Zawadzka, przedmowy do wyd. pol. T. Cegielski, M. Siedlecki, M. Stańczak, M. Dołęgowska-Wysocka, H. Wierniewski, Warszawa 2020.
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
Copyright (c) 2026 Michał Siedlecki