Keywords
Polish Literature
18th century
history
How to Cite
Abstract
The article concerns the manuscript Roślin potrzebnych by Krzysztof Kluk (1739-1796), which was discovered at the Baworowscy Library in Lviv. Krzysztof Kluk was a priest, a natural science researcher, and a member of the Commission of National Education. One of his manuscripts which for years had been considered missing, now appears to have been recovered. The author of this article assumes that the manuscript must have been written by two original authors. One of them was most probably Kluk himself, while the other may have been one of Kluk’s associates. The second part of this article collates the manuscript and the first edition of Roślin potrzebnych (ed. 1777). The study shows that the manuscript is certainly not a copy of the first edition and that it indeed is the script of Kluk’s book. It also
presents the changing process of writing Roślin potrzebnych.
References
Źródła:
Inwentarz kościoła ciechanowieckiego, sporządzony przez ks. J. [Krzysztofa - przyp. K. Sz.] Kluka 11 sierpnia 1770 roku, Archiwum Diecezji Drohiczyńskiej, sygnatura III/I/3, przedruk E. Borowski 2000: 34-36.
Inwentarz Kościoła Ciechanowieckiego sporządzony najprawdopodobniej przez ks. K. Kluka brak pierwszych czterech stron. Zawiera dane o Ks. K. Kluku około roku 11 VII 1770. Archiwum Diecezji Drohiczyńskiej, sygnatura III/7/2.
Kluk K., List Krzysztofa Kluka do Marcina Poczobuta, rektora Szkoły Głównej Wielkiego Księstwa Litewskiego w Wilnie (1787 r.), Biblioteka Wróblewskich Litewskiej Akademii Nauk w Wilnie, Dział Rękopisów, sygn. F7-1836, pierwodruk: Wójcik 2000: 78-80.
Kluk K., Odręczna notatka ks. Kluka z roku 1772, Muzeum Rolnictwa w Ciechanowcu, nr inw. III/3699. [w:] Kluk K., Roślin potrzebnych, pożytecznych, wygodnych, osobliwie krajowych albo które w kraju użyteczne być mogą, utrzymanie, rozmnożenie i zażycie, t. 1: O drzewach, ziołach ogrodowych i ogrodach, Warszawa 1777.
Kluk K., Roślin potrzebnych, pożytecznych, wygodnych, osobliwie krajowych albo które w kraju użyteczne być mogą, utrzymanie, rozmnożenie i zażycie, t. 2, O drzewach, ziołach ogrodowych i ogrodach, Warszawa 1778.
Kluk K., Roślin osobliwie krajowych... utrzymanie, rozmnażanie... z figurami. 1777. I kalendarz robót rocznych w ogrodach, Katalog elektroniczny zasobów cyfrowych Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu, sygnatura płyty: DE-15194, sygnatura oryginału: 354.
Księga zmarłych par. Ciechanowiec z lat 1770-1798, Archiwum Parafii Ciechanowiec, Sygn. I/D/1.
Literatura:
Borowski E., 2000, Znane i nieznane źródła dotyczące ks. Jana Krzysztofa Kluka w zasobach Archiwum Diecezjalnego w Drohiczynie, „Analecta. Studia i materiały z dziejów nauki”, Warszawa, R. IX, z. 1 (17), s. 21-46.
Brzęk G., 1977, Krzysztof Kluk. Przyrodnik i pisarz rolniczy, wyd. II, Lublin.
Górski K., 1978, Tekstologia i edytorstwo dzieł literackich, Warszawa.
Kętrzyński W., 1892, Biblioteka Wiktora hr. Baworowskiego we Lwowie, „Teka Konserwatorska”, nr 1, 1892, s. 40-48.
Kotula R., 1926, Bibljoteka Fundacji Wiktora hr. Baworowskiego, [w:] Publiczne biblioteki lwowskie. Zarys dziejów, red. L. Bernackiego, Warszawa 1926, s. 43-52.
Loth R., 2006, Podstawowe pojęcia i problemy tekstologii i edytorstwa naukowego, Warszawa.
Maryniakowa I., 1989, Uwagi o języku pism księdza Krzysztofa Kluka - przyrodnika z Ciechanowca, [w:] Studia językowe z Białostocczyzny. Onomastyka i historia języka, Warszawa, s. 173-177.
PSB: Polski słownik biograficzny, t. 1, Kraków, 1935.
Rembiszewska D., 2009, Leksyka związana z realiami wiejskimi w pracy Krzysztofa Kluka „O roślinach ”, „Ciechanowiecki Rocznik Muzealny”, t. V, z. 2, s. 141-149.
Szamryk K., 2010, Fonetyka rękopiśmiennych kazań Krzysztofa Kluka na tle ogólnopolskiej normy językowej drugiej połowy XVIII wieku (część I: wokalizm), „Białostockie Archiwum Językowe”, nr 10, s. 299-318.
Szamryk K., 2011a, Fonetyka rękopiśmiennych kazań Krzysztofa Kluka na tle ogólnopolskiej normy językowej drugiej połowy XVIII wieku (część II: konsonantyzm), „Białostockie Archiwum Językowe”, nr 11, s. 237-255.
Szamryk K., 2011b, Stylistyczne wykładniki obiektywizmu i przejawy subiektywizmu w pracy Roślin potrzebnych Krzysztofa Kluka, [w:] Odmiany stylowe polszczyzny dawniej i dziś, red. U. Sokólska, Białystok, s. 343-352.
Szamryk K., 2012, Zmiany językowe w zakresie fonetyki i fleksji trzech wydań pracy „O drzewach, ziołach ogrodowych i ogrodach” Krzysztofa Kluka, „Białostockie Archiwum Językowe”, nr 12, s. 257-273.
Szamryk K., 2014, Dialektyzmy w kazaniach ks. Krzysztofa Kluka oraz w mowie mieszkańców Ciechanowca i okolic, „LingVaria”, nr 1(17)/2014, s. 249-256.
Tomaszewski N., 2000, Dokumenty związane z ks. K. Klukiem w zbiorach Muzeum Rolnictwa w Ciechanowcu oraz ich wykorzystanie, „Studia Łomżyńskie”, t. XI, s. 290-296.
Tomaszewski N., Wołk A., Wójcik Z., 2011, Pokłosie sesji naukowej „Anna ks. Jabłonowska i ks. Krzysztof Kluk - ludzie, którzy wyprzedzili swoją epokę”, [w:] Anna ks. Jabłonowska i ks. Krzysztof Kluk - ludzie, którzy wyprzedzili swoją epokę, Ciechanowiec, s. 319-324.
Wójcik Z., 2000, Miscellanea Klukowskie, „Analecta. Studia i materiały z dziejów nauki”, Warszawa, R. IX, z. 1 (17), s. 71-104.
Wójcik Z., 2011, Nowa biografia ks. Jana Krzysztofa Kluka, proboszcza ciechanowieckiego, [w:] Anna ks. Jabłonowska i ks. Krzysztof Kluk - ludzie, którzy wyprzedzili swoją epokę, Ciechanowiec, s. 253-264.
Wójcik Z., 2012, Ksiądz Jan Krzysztof Kluk - pisarz i uczony, Ciechanowiec.
Articles published in the “gold open access” mode on the basis of a non-exclusive license agreement between the publisher and the author. Permitted use:
- the publication may be read and stored on any device,
- the publication may be cited (with obligatory reference to the author, the title of the text, as well as the full title, bibliographic address of the issue and page of the journal)
The editorial team of “Bibliotekarz Podlaski” implements an open access policy by publishing materials in the form of the so-called Gold Open Access. From volume 42 (issue 1/2019), the journal is available under the Creative Commons license (Attribution – ShareAlike: CC BY-SA).
The key declarations of the Open Access and Open Science movement, which we fully support, are available on the CEON Open Science website.
COPYRIGHT:
The editorial team of “Bibliotekarz Podlaski” implements an open access policy by publishing materials in the form of the so-called Gold Open Access. The journal is available under the Creative Commons license – Attribution – ShareAlike 4.0: International: CC BY-SA 4.0).
The key declarations of the Open Access and Open Science movement, which we fully support, are available on the CEON Open Science website.
“Bibliotekarz Podlaski” allows its readers to read, download, copy, distribute, print, search and link to the full content of articles. We enable full, immediate, unlimited (both in a territorial, temporal and technical sense) open access to all published content, in accordance with the principle that freely available research increases and accelerates the global development of science and the exchange of knowledge.
The editorial team of “Bibliotekarz Podlaski” encourages authors to place articles published in the journal in open repositories (after the review or the final version of the publisher), provided that a link to the journal’s website is provided.
The journal does not charge the authors any fees for accepting and publishing their texts.