Progress vs. Conservatism. "Peasants’ Issue" in the Views of Zygmunt Gloger and Gustaw Manteuffel
PDF (Język polski)

Keywords

Gloger
Manteuffel
Ulanowska
Świętochowski
Polish literary
19th century

How to Cite

Suchodolski, P. (2021). Progress vs. Conservatism. "Peasants’ Issue" in the Views of Zygmunt Gloger and Gustaw Manteuffel. Bibliotekarz Podlaski, 51(2), 243-258. https://doi.org/10.36770/bp.609

Abstract

In the article the author muses upon differences between concepts of progressiveness and conservatism, about how 19th century publicists understood them. Narrowing the field of considerations, he focuses on so called “peasants’ issue”, social changes in the province after the abolition of serfdom, attitudes towards them as the representatives of classes commonly seen as conservative, aristocratic and land gentry. The confrontation of their views with the ideas shared by positivists, in this case of Stefania Ulanowska, Aleksander Świętochowski and Julian Ochorowicz, leads to the conclusion that classification into progressive or conservative is problematic and artificial, which was already observed in second half of the 19th century. 

https://doi.org/10.36770/bp.609
PDF (Język polski)

References

Comte A., System of positive polity, t. II, Social statics, or the abstract theory of human order, przekł. angielski z II wyd. francuskiego F. Harrison, Londyn 1875.

Zygmunt G….. [Z. Gloger], Głos ze wsi, „Niwa” 1879, [w:] tegoż, Pisma rozproszone, t. II, red. J. Leończuk i J. Ławski, Białystok 2015.

[Gloger Z.], Mord, terror i grabież w „państwie przyszłości”, „Goniec Wieczorny” 1907, [w:] tegoż, Pisma rozproszone, t. III, red. J. Leończuk i J. Ławski, Białystok 2016.

[Gloger Z.], Przestroga, Warszawa 1906.

[Gloger Z.], Samobójstwo narodowe, „Gazeta Polska” 1906, nr 238, [w:] tegoż, Pisma rozproszone, t. II.

[Gloger Z.], Sen, „Dziennik Wileński” 1906, nr 4, [w:] tegoż, Pisma rozproszone, t. III.

[Gloger Z.], Sen wieśniaka, „Gazeta Rolnicza” 1882, nr 1, [w:] tegoż, Pisma rozproszone, t. II.

[Gloger Z.], Słów kilka o skutkach parcelacji, Gazeta Warszawska” 1885, nr 285, [w:] tegoż, Pisma rozproszone, t. II.

[Gloger Z.], W sprawie rolnej, „Kurier Warszawski” 1906, nr 203, [w:] tegoż, Pisma rozproszone, t. III.

[Gloger Z.], Zgoda we wsi, „Gazeta Świąteczna” 1882, nr 86, [w:] tegoż, Pisma rozproszone, t. II.

[Gloger Z.], Z Tykocińskiego, dnia 18 kwietnia, „Gazeta Handlowa” 1880, nr 88, [w:] tegoż, Pisma rozproszone, t. II.

Komorowska T., Zygmunt Gloger. Opowieść biograficzna, Warszawa 1985.

Ławski J., Pozytywista wobec rewolucji. Zygmunt Gloger i wydarzenia 1905 roku, [w:] O wolność i sprawiedliwość. Chrześcijańska Europa między wiarą i rewolucją, red. U. Cierniak, N. Morawiec, A. Bańczyk, Częstochowa 2018.

Ławski J., Zygmunt Gloger i wiek XIX, [w:] Z. Gloger, Pisma rozproszone, t. I, red. J. Leończuk, J. Ławski, Białystok 2014.

Manteuffel G., Inflanty, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. III, red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, Warszawa 1882.

Manteuffel G., Inflanty polskie poprzedzone ogólnym rzutem oka na siedmiowiekową przeszłość całych Inflant, [w:] tegoż, Inflanty polskie oraz listy znad Bałtyku, wstęp, red. i oprac. K. Zajas, Kraków 2009.

Manteuffel G., Listy znad Bałtyku, [w:] tegoż, Inflanty polskie oraz listy znad Bałtyku.

Manteuffel G., Łotwa i jej pieśni gminne, [w:] tegoż, Portrety miast inflanckich. Pieśni gminne, wstęp i red. K. Zajas, oprac. K. Łopatecki i W. Walczak, Białystok 2013.

Manteuffel G., Ulanowska Stefania: Łotysze Inflant polskich, a w szczególności z gminy Wielońskiej powiatu Rzeżyckiego, obraz etnograficzny, „Kwartalnik Historyczny” 1892, R. VI.

Ochorowicz J., Wstęp i pogląd ogólny na filozofię pozytywną, Warszawa 1872.

Syska H., Zygmunt Gloger, Warszawa 1963.

[Świętochowski A.], My i wy, „Przegląd Tygodniowy” 1871, nr 44.

[Świętochowski A.], Praca u podstaw, cz. I, „Przegląd Tygodniowy” 1873, nr 10; cz. V, „Przegląd Tygodniowy” 1873, nr 16.

[Świętochowski A.], Tradycja i historia wobec postępu, „Przegląd Tygodniowy” 1872, nr 19.

Ulanowska S., Łotysze Inflant polskich, a w szczególności z gminy Wielońskiej powiatu Rzeżyckiego. Obraz etnograficzny, „Zbiór Wiadomości do Antropologii Krajowej” 1891, t. XV.

Ulanowska S., [Od. p. Stefanii Ulanowskiej z Moskwy otrzymujemy następujące pismo], „Kwartalnik Historyczny” 1894, R. VIII.

Warzenica E., Pozytywistyczny „obóz młodych” wobec tradycji wielkiej polskiej poezji romantycznej (lata 1866–1881), Warszawa 1968.

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

Downloads

Download data is not yet available.