Keywords
"Lokator"
"Druga przestrzeń"
Vilnius
Lithuania
poetry of the XXI century
How to Cite
Abstract
In my article, I would like to present a scholar interpretation of Czesław Miłosz’s poem entitled Lokator from the collection Druga przestrzeń (2002). In the research paper, I draw attention in particular to the image of Vilnius emerging from this work, whose history becomes a starting point for the poet to in-depth (metaphysical, cultural, geopolitical) reflections. According to the author, the indicated city becomes a kind of liminal space, a point of contact between opposing structural forces, i.e. the civilizations of the East and the West. Moreover, the unique and turbulent history of Vilnius presented in the poem is stretched—so to speak—between real and mythical, concrete and symbolic time. Miłosz breaks all physical limitations and subtly travels between the past (World War II) and the present (the turn of the 20th and 21st centuries).
References
Berkan M., Poetycka Litwa Miłosza, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica” 1998, nr 1.
Bujnicki T., Miasto w tyglu kultur, [w:] Wilno literackie na styku kultur, red. T. Bujnicki, K. Zajas, Kraków 2007.
Bujnicki T., Miłosz i śmiech wileński, [w:] Miłosz i Miłosz, red. A. Fiut, A. Grabowski, Ł. Tischner, Kraków 2013.
Burkot S., Kraszewski w Wilnie, [w:] Życie literackie i literatura w Wilnie XIX–XX wieku, red. T. Bujnicki, A. Romanowski, Kraków 2000.
Dudzińska M., Wilno i prowincja. Mapowanie przestrzeni w młodzieńczych listach i twórczości Adama Mickiewicza, [w:] Wyobraźnia przestrzenna w perspektywie geopoetyki, red. E. Konończuk, K. Trusewicz, S. Trusewicz, Białystok 2018.
Górska A., Księżyc nad miastem. Orientalne Wilno w młodzieńczej poezji Juliusza Słowackiego, [w:] Pamięć Juliusza Słowackiego, red. O. Krysowski, N. Szerszeń, Warszawa 2021.
Kaczor-Scheitler K., Język wiary i zwątpienia. Religijne konteksty w „Drugiej przestrzeni” Czesława Miłosza, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica” 2008, nr 10.
Konwicki T., Kronika wypadków miłosnych, Kraków 2021.
Kowalczykowa A., Wileńskie fascynacje, czyli o barokowej młodości Juliusza Słowackiego, „Ruch Literacki” 1988, z. 6.
Kraszewski J.I., Litwa za Witolda. Opowiadanie historyczne, Wilno 1850.
Lul M., Literackie fizjonomie Wilna czasów Kraszewskiego z Litwą w tle. Przegląd problematyki w świetle najnowszego stanu badań, „Białostockie Studia Literaturoznawcze” 2011, nr 2.
Ławski J., Przemiany obrazu i znaczenia Wilna w twórczości Adama Mickiewicza, „Słupskie Prace Filologiczne. Seria Filologia Polska” 2005, nr 4.
Manyś B., „Wileński świat” Zygmunta Augusta w monografii miasta pióra Józefa Ignacego Kraszewskiego, „Studia Europaea Gnesnensia” 2015, nr 12.
Mickiewicz A., Pan Tadeusz, czyli ostatni zajazd na Litwie. Historia Szlachecka z r. 1811 i 1812 we dwunastu księgach wierszem, oprac. Z.J. Nowak, Warszawa 2014.
Miłosz C., Lokator, [w:] tegoż, Druga przestrzeń, Kraków 2002.
Miłosz C., Trwoga-sen (1918), [w:] tegoż, Kroniki, Kraków 1988.
Niedźwiecka M., Litwa w życiu i twórczości Józefa Ignacego Kraszewskiego, [w:] Życie literackie i literatura w Wilnie XIX–XX wieku, red. T. Bujnicki, A. Romanowski, Kraków 2000.
Słowacki J., Księżyc, [w:] tegoż, Liryki i inne wiersze, oprac. J. Krzyżanowski, wstęp K. Wyka, Wrocław 1952.
Stankowska A., Litwa i tożsamość. Miłosz i Miłosz o potrzebie „określonego miejsca na ziemi”, „Porównania” 2013, nr 12.
Szulska I., Litwa Józefa Ignacego Kraszewskiego, Warszawa 2011.
Tarnowska B., Pamięć nieobecnych (legenda Akademickiego Klubu Włóczęgów Wileńskich w twórczości Czesława Miłosza), [w:] Życie literackie i literatura w Wilnie XIX–XX wieku, red. T. Bujnicki, A. Romanowski, Kraków 2000.
Taylor-Terlecka N., The Lithuanian Landscape Tradition in the Novels of Tadeusz Konwicki, Białystok 2018.
Zajkowska J., Kraszewski w Wilnie – jak się narodził pisarz, „Bibliotekarz Podlaski” 2023, nr 3.
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
Copyright (c) 2025 Daniel Natkaniec