Motyw „wieśnej rycerki”, czyli światowe sprawy pani wrony w twórczości Mikołaja Reja
PDF

Słowa kluczowe

crow symbolizm
fable
natural history
nature
ethics
Aesop’s fairy tales

Jak cytować

Zagożdżon-Łyszczarz, J. (2021). Motyw „wieśnej rycerki”, czyli światowe sprawy pani wrony w twórczości Mikołaja Reja. Bibliotekarz Podlaski, 49(4), 87-101. https://doi.org/10.36770/bp.547

Abstrakt

The subject of the article is the symbolism of the crow in context of the old encyclopedic tradition. The comparison of erudite content in the field of natural history with fragments of Mikołaj Rej works brings interesting insights. It turns out that the crow occupies a prominent place in the allegorical zoo of Rej. Allegoric interpretations related to the theme of this bird in Nagłowiczanin’s works do not go beyond the traditionally accepted interpretations. Unpleasant croaking, a raven exterior, or even the crow’s thieving habits did not deprive her of universal friendliness. Already in Aesop’s fairy tales you can admire the extraordinary cunning and thrift of this bird. She has always surprised everyone with her ingenuity and resourcefulness. In the works of the Fathers of the Church, as well as in bestiaries, one can find information about the exemplary performance of crows in their parental duties. The cycle of motifs and symbolic images from the world of nature mentioned here serve to reflect upon the secrets of human nature. No wonder the nature of the "village knight" became an emblem of acceptance of his existence for Rej. People like her should enjoy small and seemingly insignificant things. Striving for perfection should not obscure the sense of happiness combined with gratitude for the countless gifts that the Creator has given man. 

https://doi.org/10.36770/bp.547
PDF

Bibliografia

Adalberg S., Księga przysłów, przypowieści i wyrażeń polskich, red. J. Krzyżanowski, Warszawa1972, t. III.

Ambroży Św., Hexaemeron, przeł. W. Szołdrski, wstęp A. Bogucki, oprac. W. Myszor, Warszawa 1969.

Bajki Ezopowe, przeł. i oprac. M. Golias, Wrocław 1961, BN II nr 127.

Bielski M., Kronika, to jest Historyja świata[…], Kraków 1564.

Biernat z Lublina, Wybór pism, oprac. J. Ziomek, Wrocław 1953, BN I nr 149.

Crescentiis P. de, Liber ruralium commodorum, /pol. Księgi o gospodarstwie i o opatrzeniu rozmnożenia rozlicznych pożytków każdemu stanowi potrzebne, przeł. A. Glaber, Kraków 1549.

Dynak W., Łowy, łowcy i zwierzyna w przysłowiach polskich, Wrocław 1993.

Erazm z Rotterdamu, Adagia (wybór), przeł. i oprac. M. Cytowska, Wrocław 1973, BN II, nr 172.

Fedrus, Wojna myszy z łasicami [w:] tegoż, Bajki, przeł. i wstęp J. Stadler, Wrocław 2015.

Fizjolog, przeł., wstęp i przyp. K. Jażdżewska, Warszawa 2003.

Gloger Z., Encyklopedia staropolska, wstęp J. Krzyżanowski, Warszawa 1989, t. IV.

K. Pliniusza Historyi naturalnej ksiąg XXXVII, przeł. J. Łukaszewicz, wyd. E. Raczyński, Poznań 1845, t. IV.

Kłosiewicz S., Ptaki święte, przeklęte i inne, Warszawa 1998.

Kobielus S., Bestiarium chrześcijańskie. Zwierzęta w symbolice i interpretacji. Starożytność i średniowiecze, Warszawa 2002.

Latini Brunetto, Skarbiec wiedzy, przeł. M. Frankowska-Terlecka, T. Giermak-Zielińska, Warszawa 1992.

Magnus Albertus, On Animals. A Medieval Summa Zoologica, transl. and annot. by K. F. Kitchell Jr. & I. M. Resnick, vol. II, Baltimore 1999.

Publiusz Wergiliusz Maro, Georgiki, przeł. A. L. Czerny, Warszawa 1956.

Rej M., Wizerunk własny żywota człowieka poczciwego, cz. 1. Fototypia i transkrypcja tekstu, oprac. W. Kuraszkiewicz, Wrocław 1971.

Rej M., Żywot i sprawy poćciwego szlachcia, [w:] M. Rej, Źwierciadło albo kstałt, w którym każdy stan snadnie się może swym sprawam, jako we źwierciedle, przypatrzyć, wyd. J. Czubek, J. Łoś, wstęp I. Chrzanowski, t. 2, Kraków 1914.

Sokolski J., Wstęp, [w:] Horapollon, Hieroglify, przeł. i koment. J. Kroczak, wstęp J. Sokolski, Wrocław 2003.

„The Etymologies” of Isidore of Seville, transl. S. A. Barney, W. J. Lewis, J. A. Beach, O. Berghof, New York 2006.

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.

Pobrania

Download data is not yet available.